Arazi işgali nereye şikayet edilir ?

Arazi İşgali Nereye Şikayet Edilir? Hukukî ve Pratik Bir Kılavuz

Bir arazi sahibinin sabah uyandığında, kendi mülkiyetinde olduğu taşınmazın izinsiz kullanıldığını görmesi—bu yalnızca kişisel bir sorun değil, aynı zamanda mülkiyet hakkına ve toplumsal düzene dair bir uyarıdır. Arazi işgali, yalnızca toprağın fiilî olarak el değiştirmesi değil; aynı zamanda hak, sorumluluk, kurum ve iktidar ilişkilerinin de kriz içinde olduğunu gösterir. Bu yazıda, arazi işgalinin tarihsel arka planını kısaca ele alacak, günümüzdeki hukuksal çerçevesini ve akademik tartışmaları inceleyecek ve “arazi işgali nereye şikayet edilir?” sorusuna adım adım yanıt vereceğiz.

Tarihsel Arka Plan: Mülkiyet, Toprak ve İşgal

Toprak, tarih boyunca yalnızca doğal bir kaynak değil; aynı zamanda iktidar için bir araç olmuştur. Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçerken, toprak düzeni, mülkiyet hakları, kamulaştırma ve kolektif kullanım alanlarının gizli ya da açık işgalleri sıklıkla gündeme gelmiştir. Örneğin köy meraları veya yaylak-kışlak alanları gibi toplumsal kullanım alanlarının özel ya da kamusal çıkarlar doğrultusunda el değiştirmesi bir tür işgal niteliği taşımıştır. Akademik çalışmalar, bu tarihsel dinamiği yalnızca sınıfsal çıkar çatışmaları üzerinden değil, mülkiyet rejimi, devlet-köylü ilişkisi, hukuksal normlar ve toplumsal bilinç açısından da ele almaktadır. Bugün ise arazi işgali dendiğinde hem “tapulu araziye izinsiz girilmesi” hem de “kamu/hazine arazilerinin amacı dışında kullanılması” gibi farklı halleri görmek mümkündür.

Hukukî Çerçeve: Ne Tür İşgalden Bahsediyoruz?

Türkiye’de arazi işgali, hukuken çoğunlukla şu iki temel başlık altında ele alınır:

– Özel mülkiyette yer alan tapulu araziye izinsiz girilmesi, sınırlarının değiştirilmesi ya da üzerinde tasarrufta bulunulması. Bu durumda suç niteliğinde bir müdahale söz konusu olabilir. [1]

– Kamu ya da köy tüzel kişiliğine ait, ya da yaygın toplumsal kullanımda olan (merâ, yaylak, sulak alan gibi) taşınmazların işgali. Bu durumda, özel mülkiyetten bağımsız olarak kamunun ya da belirli toplulukların hakkı ihlal edilmiş sayılır. [2]

Hukuken bu işgal fiilleri, özellikle Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 154. maddesi uyarınca “hakkı olmayan yere tecavüz” suçu kapsamında değerlendirilmektedir. [1] Bu suç için şikâyet usulleri, zaman aşımı, yaptırımlar gibi detaylar da belirlenmiştir.

Arazi İşgali Durumunda Nereye Şikayet Edilir?

Arazi işgaline ilişkin olarak mağdur tarafın izlemesi gereken başlıca yollar şunlardır:

– İlk adım olarak şüpheli fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde mağdur tarafından şikayet ya da ihbarda bulunulması gereklidir. Özellikle tapulu arazi işgalinde bu süre önemlidir. [1]

– Şikâyet davranışın gerçekleştiği yerin yetkili makamına, genelde kolluk (polis/jandarma) ya da doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapılabilir. [3]

– Başvuru yapılabilecek diğer kurumlar arasında valilik veya kaymakamlık da bulunur; yapılan başvuru çoğunlukla ilgili Başsavcılığa havale edilir. [4]

– Özel durumlarda (örneğin merâ işgali gibi) köy tüzel kişiliği ya da ilgili belediye ya da il/ilçe müdürlükleri süreci başlatabilir; ama nihayetinde şikâyet savcılığa ulaşır. [2]

Bu adımlar akılda tutulduğunda, “arazi işgali nereye şikayet edilir?” sorusunun cevabı netleşir: kolluk veya savcılık mercilerine yazılı ya da sözlü şikâyet yapılmalı, gerekiyorsa valilik/kaymakamlık kanalıyla da başvuru yapılabilir.

Akademik ve Pratik Tartışmalar: Sorunlar ve Çözümler

Akademik düzlemde arazi işgali konusu şöyle tartışılıyor: Mülkiyet hakkı ile toplumsal kullanım hakkı arasında nasıl bir denge kurulmalı? Devletin kontrol görevi ile bireysel haklar arasındaki çizgi nerede? İşgal fiili çoğunlukla “hak sahibi olmadan kullanım” kadar “gücün hukuka baskın çıkması” biçiminde okunuyor. Uygulamada ise pratik zorluklar yaşanıyor: şikâyet süresi kaçırılıyor, delil toplama güç oluyor, suçun tespiti uzun sürüyor ve mağdur daha da dezavantajlı hale gelebiliyor.

Pratik olarak mağdurların dikkat etmesi gereken hususlar: tapu/kadastro belgelerinin eksiksiz olması, işgalin başladığı andan itibaren delil toplanması (fotoğraflar, tanıklar), başvurularda ilgili kurumların resmi yazılı cevaplarını alma. Ayrıca, yapılacak hukuki yollardan biri el atmanın men’i davası ya da ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talebi olabilir. [1]

Sonuç

Arazi işgali, yalnızca taşınmaz mülkiyetine yönelik bir ihlal değil; aynı zamanda mülkiyet, güç, sorumluluk ve toplum düzenine dair bir meseledir. Eğer bir araziniz izinsiz işgal edilmişse, vakit kaybetmeden kolluk ya da savcılığa başvurmanız önemlidir. Şikâyet süresini kaçırmak, haklarınızı etkileyebilir. Tapu belgelerinizi hazırlayın, işgali belgeleyin ve hukuksal süreçleri başlatın.

Eğer konu üzerine deneyimleriniz varsa ya da “hangi durumda ben şikâyete gitmeliyim?” diye düşündüyseniz, yorumlar kısmında paylaşabilirsiniz.

—

Sources:

[1]: https://baf.av.tr/tapulu-arazinin-isgal-edilmesi-cezasi/?utm_source=chatgpt.com “TAPULU ARAZİNİN İŞGAL EDİLMESİ SUÇU VE CEZASI(2025)-BAF HUKUK”

[2]: https://gayrimenkulmevzuati.com/koy-merasi-isgali-suc-mu/?utm_source=chatgpt.com “Köy Merası İşgali Suç mu? – Gayrimenkul Mevzuati”

[3]: https://www.efeavukatlik.com/hakki-olmayan-yere-tecavuz-isgal-suc-duyurusu/?utm_source=chatgpt.com “HAKKI OLMAYAN YERE TECAVÜZ ( İŞGAL ) SUÇ DUYURUSU”

[4]: https://www.ustayemektarifleri.com/soru-ve-cevaplar/hazine-arazisini-isgal-etmek-suc-mu?utm_source=chatgpt.com “Hazine arazisini işgal etmek suç mu? – ustayemektarifleri.com”