Cepte Bilgi Durağı Yazılar

Kandaki Albümin Nasıl Düşer? Geleceğe Bakışla Bir Analiz Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı, 28 yaşında bir genç olarak sürekli geleceği düşünüyorum. Mesela bugün kendime soruyorum: “Kandaki albümin nasıl düşer ve bu durum 5-10 yıl sonra hayatımı nasıl etkileyebilir?” Albümin, vücudun en önemli proteinlerinden biri; kanın içinde taşıdığı besinleri, hormonları ve ilaçları dengede tutuyor. Seviyesi düştüğünde ise vücudun dengesi sarsılabiliyor. Şimdi gelin, bunu hem güncel bilgiler hem de geleceğe dair vizyoner tahminlerle inceleyelim. Kandaki Albümin Nasıl Düşer? Temel Faktörler Böbrek Fonksiyonları ve Protein Kaybı Böbrekler, kanı süzerek atıkları dışarı atarken albümini tutar. Ama böbrek yetmezliği veya proteinüri gibi durumlarda albümin kaybı artar.…

Işık Şiddeti Ne Demek Fizik? İş yerinde kahve molasında arkadaşlarla konuşurken biri “ışık şiddeti ne demek fizik?” diye sormuştu. İlk anda basit bir ders konusu gibi geliyor ama aslında gündelik hayatın tam ortasında duran bir kavram bu. Bursa’da yaşayan biri olarak söylüyorum; sabah işe giderken gördüğüm sokak lambasından, akşam eve dönerken metro istasyonundaki aydınlatmaya kadar her yerde bu kavramın etkisi var. Fizikte ışık şiddeti, bir ışık kaynağının belirli bir yönde yaydığı ışığın gücünü ifade eder. Birimi kandela (cd) olarak geçer. Ama bu teknik tanım tek başına yeterli değil. Çünkü “ışık şiddeti ne demek fizik?” sorusu sadece bir formül değil, aynı…

Hz. İsa Kurana Göre Öldü mü? – Kendi Gözümden Bir Bakış Gece evime dönüyorum, İstanbul’un kalabalığı yavaş yavaş sakinleşiyor, tramvaydan inerken içimden bir ses soruyor: “Hz. İsa Kurana göre öldü mü gerçekten?” Bazen gündelik hayatın karmaşasında dini konuları düşünmek, bir fincan kahve eşliğinde yapılacak en iyi şey oluyor. Ofiste 9-5 çalıştıktan sonra akşamları blog yazmak, kafamı toparlamamı sağlıyor; ama işte bazen konular öyle bir çarpıyor ki kafama, basit bir blog yazısı yazmak yetmiyor, gerçekten merak etmeye başlıyorum. Kuran’ın Söyledikleri Hz. İsa’nın öldüğü konusu Kuran’da doğrudan ve net bir şekilde ele alınıyor. En çok tartışılan ayetlerden biri Nisa Suresi 157. Ayet…

Kamil Koç’un Telefon Numarası ve Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Kelimelerin büyüsü, bir telefonu aramak kadar gündelik bir eylemi bile edebiyatın merceğine yerleştirdiğinde anlam kazanır. Kamil Koç’un telefon numarası, basit bir iletişim aracı gibi görünse de edebiyat perspektifinden ele alındığında, metinler arasında köprü kuran bir sembol, bir arayış ve bağlantı noktası haline gelir. Anlatının gücü, bir karakterin, bir şehir manzarasının veya bir günlük kaydın içine gizlenmiş bir numarayı keşfetme heyecanıyla birleştiğinde ortaya çıkar. Burada önemli olan, “bilgi”nin kendisi değil, onun yarattığı çağrışımlar ve duygusal yankılardır. Metinler Arası İlişkiler ve Anlatı Teknikleri Edgar Allan Poe’nun detektif öykülerinde, ipuçları sadece olay örgüsünü ilerletmekle kalmaz,…

Hz Musa ve Hz İsa: Zamanın Ötesinde Bir Bağ Geçenlerde metroda giderken, kafamda bir soru dönüp duruyordu: Hz Musa Hz. İsa’nın neyi oluyor? İnsan düşününce, tarih kitaplarında, dini metinlerde onlar ayrı ayrı figürler gibi duruyor ama kendi kafamda bir noktada birbirlerine bağlanmaları lazım gibi hissettim. Ofiste bilgisayar ekranına bakarken bile aklım bu soruyla meşgul oluyordu. Sanki hayatın bir yerlerinde, bir şekilde kesişiyorlar ve aslında birbirlerinin devamı gibi bir şey var. Geçmişin İzleri Hz Musa ve Hz İsa, tarih boyunca farklı rollerle anılmış olsalar da, ikisi de birer rehber, birer kurtarıcı figür olarak görülmüş. Musa, Yahudi geleneğinde insanları kölelikten özgürlüğe taşımış…

Kalp Kolye Ne Anlama Gelir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Okuma Toplumsal düzeni yalnızca anayasal metinler, seçimler ya da kurumlar üzerinden okumak eksik kalır. Güç ilişkileri gündelik hayatın en sıradan nesnelerinde bile yeniden üretilir. Bir kolyenin biçimi, bir sembolün duygusal çağrışımı ya da bir hediyenin sosyal anlamı… Hepsi, iktidarın kültürel yüzünü görünür kılar. Kalp kolye de tam olarak bu türden bir nesnedir: romantik bir süs eşyası gibi görünse de, aslında aşkın, bağlılığın ve aidiyetin politik kodlarını taşıyan bir simgedir. Sembol, İktidar ve Gündelik Hayatın Politikası Kalp kolye, yüzeyde bireysel duygularla ilişkilendirilir: sevgi, romantizm, bağlılık. Ancak siyaset bilimi açısından bakıldığında semboller asla…

Tarhun Çorbası: Kayseri’nin Mutfağında Bir Hatıra Hikâyemin başında bir mutfak var, Kayseri’de eski bir evin küçük ama içi ısısı ve huzuru bol olan mutfağı. O mutfakta büyüyen ben, 25 yaşına geldiğimde aslında sadece yemek yapmanın değil, yemekle birlikte hayatın derinliklerine inmenin, duygularını açığa çıkarmanın ve geçmişle yeniden bağ kurmanın ne kadar önemli olduğunu fark ettim. Her şey bir gün annemin yaptığı Tarhun çorbası ile başladı. O Anı Hatırlıyorum Kayseri’de kışlar çetin olur. Havanın soğuk, rüzgârın sert estiği zamanlarda annemin o küçük mutfakta harikalar yaratmasına şahit olmak, her zaman bir başka huzur kaynağıydı. O gün, dışarıda kar yağıyor, pencerede buğular oluşuyordu.…

Kediler Renk Görür Mü? Bir Soru, Birçok Cevap Bugün, akşam saatlerinde ofisten eve dönerken aklımda sadece bir soru vardı: “Kediler renk görür mü?” Herkesin sevimliliğiyle, hareketleriyle, gözlerindeki derin bakışlarla büyülenip hayran kaldığı bu minik dostlarımızın dünyası, bazen bizimkinden çok farklı olabiliyor. Hadi gelin, bu ilginç sorunun yanıtını, bilimsel verilerle, günlük hayatımızdan örneklerle ve biraz da merakla inceleyelim. Kedilerin Görme Duyusu: İnsanlardan Farklı Bir Dünya Öncelikle, kedilerin görme şeklinin bizlerden farklı olduğunu kabul edelim. Biz insanlar, görsel dünyamızı renklerle zenginleştiririz. Renkler, çevremizdeki her şeyin nasıl göründüğünü belirler. Ama kediler için işler biraz daha farklı. İnsan gözündeki renk algısı, üç ana renk…

Küçük Çiftlikte Bir Sabah: Horoz ve Yumurtalar Sabahın ilk ışıkları Kayseri’nin serin sokaklarına düşerken, ben bahçeye indim. Gözlerim uykulu, ama kalbim tuhaf bir heyecanla çarpıyor. Günlüğümü cebimde taşıyorum; bu sabah hissettiklerimi yazmadan geçemem. Horozun ötüşüyle birlikte tavukların sessizliği birleşince içimde garip bir huzur ve merak oluşuyor. Bugün, bir sorunun cevabını görmek istiyorum: horozlar yumurtaları kaç günde döller? İlk Gözlemler Bahçeye adımımı attığımda kümeste sessizlik hâkim. Horoz, her zamanki gibi gururla dolaşıyor; tavuklar onun etrafında kıvrılmış, tüyleri güneşin altında parlıyor. İçimden “Acaba hangi yumurtalar döllenmiştir?” diye geçiriyorum. Bu soruyu defalarca düşündüm, ama şimdi yakından izlemek istiyorum. Elimi yumurtaların üzerine uzatıyorum; soğuk,…

Dünyada İlk Fotoğraf: Görmenin ve Bilmenin Felsefi Yolculuğu Hayatımızın her anı kaydetme ve paylaşma arzusu, insanın varoluşsal merakından kopmaz bir şekilde kaynaklanır. Peki, bir anı ölümsüzleştirmek mümkün müdür? Bu soruyu gündelik bir fotoğrafın çekilmesiyle sınırlandırmadan düşündüğümüzde, epistemoloji, ontoloji ve etik gibi felsefi disiplinlerin önemi kendiliğinden ortaya çıkar. İnsan, geçmişi belgeleyerek geleceğe dair bir köprü kurar; ama bu köprü, gerçekte neyi yansıtır? Bu makalede, dünyada ilk fotoğrafın ortaya çıkışı ve bunun felsefi yankıları, farklı filozofların perspektifleri ışığında incelenecektir. İlk Fotoğrafın Doğuşu ve Tarihsel Bağlam Dünyada bilinen ilk kalıcı fotoğraf, Fransız mucit Joseph Nicéphore Niépce tarafından 1826 veya 1827 yılında çekilmiştir. “View…