Cepte Bilgi Durağı Yazılar

Şaman Ne Demektir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Şamanizm, tarih boyunca çeşitli kültürlerde varlık gösteren, derin bir spiritüel pratiğin adı olmuştur. Bugün bile, şaman kelimesi, özellikle Batı dünyasında, mistik bir figür olarak algılanıyor. Ancak bu figür, sadece bir inanç sisteminin temsilcisi değil; aynı zamanda toplumsal yapılarla, cinsiyet rolleriyle ve sosyal adaletle de sıkı sıkıya bağlantılı bir kavramdır. Şaman ne demektir sorusuna toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından bakarken, bu kavramın yalnızca bir ruhsal lider veya tinsel rehber olmanın çok ötesinde bir anlam taşıdığını görmemiz gerekiyor. Ben İstanbul’da yaşayan, sivil toplum alanında çalışan biriyim ve sokakta,…

İTÜ Yurdunda Kimler Kalabilir? Bir Hikâye ve Gerçekler Üniversite Yurtlarının Kapıları Arasında: Geçmişten Bugüne Bir Yolculuk Üniversite yıllarımı hatırladıkça, aslında kampüs hayatının yalnızca derslerden ibaret olmadığını fark ediyorum. O yılların çoğunda, okulun verdiği özgürlüğü yaşamaktan çok, etrafımdaki arkadaşlarım ve yurdun sunduğu sosyo-ekonomik koşullarla şekillenen bir hayatım vardı. Ankara’da büyümüş biri olarak, üniversite için İstanbul’a gelmek, biraz uzak bir hayata adım atmak gibiydi. İTÜ’nün yurtlarında kalmak, pek çok öğrenci için benzer bir deneyim olabilir. Yurtta kalmak, sadece öğrencilerin kalabileceği bir yer değil; aynı zamanda toplumsal hayatın küçük bir aynası, farklı kesimlerden gelen insanların birbirine karıştığı bir alan. Peki, İTÜ yurdunda kimler…

Özele Yazmak Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul gibi dinamik bir şehirde yaşarken, her gün karşılaştığımız toplumsal dinamiklerin aslında çok derin anlamlar taşıdığını fark etmek bazen zaman alabilir. Sokakta yürürken, otobüste yol alırken ya da iş yerinde arkadaşlarla sohbet ederken, her an gözlemler yapıyoruz. Bu gözlemler, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramları nasıl şekillendirdiğimizi anlamamız açısından çok kıymetli. Özellikle de “özele yazmak” gibi bir ifadenin, farklı gruplar için ne kadar farklı anlamlar taşıdığını düşündüğümüzde, bu tür günlük hayatın içindeki terimlerin ne kadar güçlü bir toplumsal etkisi olduğunu görmek kaçınılmaz. Özele Yazmak Ne…

Önder Bozkurt Kimdir? Cesur, Tartışmalı ve Biraz Hızlı Yükselen Bir İsim Önder Bozkurt, özellikle son yıllarda sosyal medya dünyasında adını duyuran bir figür haline geldi. Kendisini “girişimci” olarak tanımlıyor ama bazen söyledikleri, yaptığı işler ve hayat tarzıyla gerçekten de tartışma konusu oluyor. Kimi onu bir cesur lider olarak görüyor, kimisi ise sadece sesini duyurmak için yaptığı şovları kıskanıyor. Gerçekten kimdir Önder Bozkurt? Herkesin kendine göre bir cevabı var. Benim bakış açımdan, hem sevdiğim hem de sevmediğim pek çok yanı var. Hadi, detaylara girelim ve biraz tartışalım. Önder Bozkurt Kimdir? Güçlü Yönleri Önder Bozkurt, sosyal medya ve dijital dünyada hızla yükselen…

Yunanistan NATO’ya Ne Zaman Geri Girdi? Gelecekteki İttifakların İzinde Giriş: Geçmişin Gölgesinde Bir Dönüşüm Düşüncelerim bazen geçmişe dalıyor. Yunanistan’ın NATO’ya geri girişinin hikayesini düşünüyorum. 1974’te, darbe sonrası, Yunanistan NATO’nun askeri kanadından çıkarıldığında, bu ülke için ciddi bir dönüm noktasıydı. O zamanlar, Yunan halkı için politik bir çözülme vardı, ama belki de asıl büyük soru, bu ayrılığın uzun vadede uluslararası ilişkilerde nasıl bir yankı uyandıracağıydı. Yunanistan, 1980’lerin sonunda yeniden NATO’ya katıldı, ancak bu dönüşümün sonuçları zaman içinde farklı şekillerde ortaya çıkacaktı. Bir ülkenin ittifaklara dönüşü, yalnızca o ülke için değil, tüm bölge için yeni bir başlangıcı işaret eder. O dönemde de,…

Türkçe Hangi Dönemde Bilim, Eğitim ve Basın Yayın Dili Olmuştur? Türkçe’nin, bilim, eğitim ve basın yayın dili olarak kullanılmaya başlanması, Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarına, özellikle de Tanzimat dönemi ve sonrasına dayanmaktadır. Ancak bu süreç, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte çok daha belirgin ve sistematik bir hal almıştır. Bu yazıda, Türkçe’nin bilim, eğitim ve basın dilindeki evrimini, tarihi ve toplumsal bağlamda inceleyeceğiz. Dönemlere ayırarak, Türkçe’nin nasıl bu alanlarda hakim dil haline geldiğine göz atacağız. Osmanlı Dönemi: Türkçe’nin Bilim ve Eğitimdeki Durumu Osmanlı İmparatorluğu’nda, bilimsel çalışmalar ve eğitim büyük ölçüde Arapça ve Farsça dillerinde yapılmıştır. Yani, Türkçe, Osmanlı bilim dünyasında daha çok halkın günlük…

Türkiye Komünist Partisi’nin Genel Başkanı Kimdir? Gelecekte Bizi Ne Bekliyor? Son yıllarda Türkiye’nin siyasi yapısında birçok değişim yaşandı. İktidar, muhalefet, yeni partiler, eski partiler… Ancak bir parti var ki, hem geçmişiyle hem de geleceğiyle sürekli konuşuluyor: Türkiye Komünist Partisi (TKP). Hem ideolojik duruşu hem de siyasetteki etkisiyle, TKP bugün hala çok güçlü bir alternatifi temsil ediyor. Ama Türkiye Komünist Partisi’nin genel başkanı kimdir? sorusu, sadece bu günün değil, belki de geleceğin de sorusu. Bu yazıda, hem bugünü hem de geleceği düşünerek, Türkiye Komünist Partisi’nin lideri ve bu liderin Türkiye’yi nasıl şekillendirebileceği hakkında bazı tahminlerde bulunacağım. Türkiye Komünist Partisi’nin Genel Başkanı…

Deveci Armudu Tadını Psikolojik Bir Mercekten İncelemek İnsan zihninin bir tada nasıl anlam yüklediğini merak eden biri olarak, doğrusu bir meyvenin tadını tarif etmekten çok neden o tadı öyle algıladığımızı merak ediyorum. Bir gün elime Deveci armudu geçti; tadına ilk kez baktığımda zihnimde sadece “tadı nasıl?” sorusu değil, bu tadın ardındaki bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim süreçleri de canlandı. Bu yazıda sadece “Deveci armudu tadı nasıldır?” demeyeceğim; bu tadı nasıl deneyimlediğimizi psikolojinin farklı boyutlarıyla birlikte ele alacağım. — Bilişsel Psikoloji: Tadın Akıl İçindeki Yansıması Bilişsel psikoloji, tat alma deneyimini sadece bir duyusal süreç olarak değil, aynı zamanda zihinsel bir yapılandırma…

Tam Kan Sayımı Ne Yüksekliği? Sağlıkta Gölgeleme, Göstergeler ve Gerçekler İzmir’de, 28 yaşında bir genç olarak, sağlıklı kalma çabalarım, genellikle ne zaman hastaneye gitsem de, sosyal medyada okuduğum her sağlık “tavsiyesi”yle çelişiyor. Bir arkadaşım geçenlerde bana “Tam kan sayımı ne yüksekliği?” diye sordu ve o an düşündüm: Bu test, gerçek anlamda ne kadar işe yarıyor? Sağlık konusundaki tartışmalar genellikle karmaşık ve tekdüze. Herkes bir hastalığın belirtisini arıyor, ama bence sorun, o belirtilerin bize nasıl sunulduğunda. Gelin, bu testin güçlü ve zayıf yanlarını tartışalım, bu konuda biraz daha derinleşelim. Tam Kan Sayımı Nedir? (Basitçe Özetlemek Gerekirse) Herkesin hayatında bir noktada “tam…

Kıt Kaynaklar, Seçimler ve İnsan Sağlığı: Hormon Eksikliği Üzerine Ekonomik Bir Bakış Hayat, sınırlı kaynaklar ve sürekli seçimler etrafında dönüyor. Ekonomiyi yalnızca para, mal ve hizmetlerle düşünmek yeterli değil; enerji, dikkat, zaman ve hatta biyolojik kaynaklar da kıt ve değerli. Cinsel sağlık ve isteğin belirleyicilerinden biri olan hormon düzeyleri, bu bağlamda incelenebilir. Hangi hormon eksikliği cinsel isteksizlik yapar? sorusu, hem bireysel refah hem de toplumsal üretkenlik açısından ekonomiye bağlanabilir. Bu yazıda, hormon eksikliğinin cinsel isteksizlik üzerindeki etkilerini mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektifinden analiz ederek, fırsat maliyetleri ve dengesizlikler çerçevesinde tartışacağız. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Karar Mekanizmaları Mikroekonomi, bireylerin kaynakları nasıl…