Kategori: Makaleler

1. Dünya Savaşı ve Türkiye: Şehitlerin Ardında Güç, İktidar ve Demokrasi Savaşlar sadece topraklar, egemenlikler ve sınırlar üzerine değil, aynı zamanda insanların kaderine, toplumsal yapılarının dönüşümüne de derin izler bırakır. Her şehit, sadece bir birey değil, savaşın ve iktidarın birbirine karıştığı, tarihsel sürecin bir parçasıdır. 1. Dünya Savaşı’nda Türkiye’nin kayıpları, yalnızca askeri bir bilanço değil, aynı zamanda bir devletin, toplumun ve toplumsal kimliğin yeniden şekillenişidir. Bu yazıda, 1. Dünya Savaşı’nda hayatını kaybeden Türk askerlerinin sayısını ve bu kayıpların derin siyasal anlamlarını irdeleyerek, savaşın toplumsal düzen, iktidar ilişkileri ve yurttaşlık bağlamındaki etkilerine odaklanacağız. 1. Dünya Savaşı: Toplumların Güç İlişkileri ve İktidarın…

İnsan Hakları ve Demokrasi Arasındaki İlişki: Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış İnsan hakları ve demokrasi, günümüz toplumlarının en temel değerlerinden ikisi olarak birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Ancak bu iki kavram, farklı coğrafyalarda, kültürlerde ve toplumlarda farklı şekillerde algılanabilir ve uygulanabilir. İnsan hakları, bireylerin özgürlüklerini, eşitliklerini ve adaletlerini güvence altına alırken, demokrasi, halkın kendi hükümetini seçme ve denetleme hakkını savunur. Ancak, bu iki değer arasındaki ilişki, sadece teorik değil, uygulamada da farklı dinamiklerle şekillenir. Küresel bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde, insan hakları ve demokrasi arasındaki bağın nasıl evrildiğini, yerel dinamiklerin bu ilişkide nasıl rol oynadığını anlamak oldukça önemlidir. Küresel Perspektifte İnsan…

Giriş – “Arkadaşlar, bunu hiç düşündük mü?” Merhaba dostlar. Şöyle bir oturun; anlatalım size. “Tür bakımından ötekilerden farklıdır” ne demek, hiç üzerinde durduk mu gerçekten? Bazen gündelik konuşmalarımızda öylesine kullanıyoruz ki bu ifadeyi—ama içindeki derinliği fark etmiyoruz. Hadi gelin birlikte açalım bu cümleyi, nereden geliyor, ne anlama geliyor, günümüzde ne işe yarıyor; hatta gelecekte bizi nereye götürebilir, bir düşünelim. “Tür bakımından ötekilerden farklıdır” ifadesinin kökeni Bu cümle esasen biyoloji ya da sınıflandırma temelli bir perspektiften doğar. “Tür”, doğal dünyada – canlılar aleminde – kategorileme yapmamıza yarayan bir kavram. Hayvanları, bitkileri ya da mikroorganizmaları “tür”lere ayırırız. Bu bağlamda bir canlı, başka…

Bilimsel Merakla: Xiaomi Redmi Note 13 Pro Hangi Ülkenin Malı? Akıllı telefonlar günlük yaşamımızda “her an elimizin altında” var — ama acaba bir telefonun kökeni ne kadar basit bir sorudur? Redmi Note 13 Pro’yu elinize alırken, aslında arkasında çok uluslu bir üretim ve tedarik zinciri yatıyor. Bu yazıda, bu cihazın “hangi ülkenin” malı olduğu sorusunu bilimsel bir merakla ele alacağım; çünkü mesele, sadece bir marka ülkesi değil, küresel üretim dinamikleri. Redmi / Xiaomi: Marka Kökeni “Redmi” bir marka, ama tek başına bir şirket değil; bu marka, Xiaomi çatısı altında. ([Vikipedi][1]) Xiaomi, 2010 yılında kurulmuş, merkezi Çin’in başkenti Pekin’de bulunan bir…

Köygöçüren Dar Yapraklı Mı? Bitki Dünyasına Bilimsel Bir Bakış Doğa, bazen öyle karmaşık ve ilginçtir ki, bir bitkinin bile farklı özellikleri hakkında konuşmak merak uyandırabilir. Bugün, sizlere oldukça sık karşılaşılan ama pek de üzerinde durulmayan bir sorudan bahsedeceğim: Köygöçüren dar yapraklı mı? Çoğumuz bu bitkiyi tanırız, ancak bu sorunun cevabı, biraz daha dikkatli bakıldığında, aslında oldukça ilginç bir biyolojik analiz sunuyor. Gelin, bu soruyu bilimsel bir lensle inceleyelim. Köygöçüren Nedir ve Nerede Yetişir? Köygöçüren (Scandix pecten-veneris), maydanozgiller familyasından bir bitkidir ve genellikle Akdeniz bölgesinde yetişir. Bu bitki, özellikle yaz aylarında, kırsal alanlarda ve orman kenarlarında yetişen, boyu 30-80 cm arasında…

Göbeklitepe’de Kazılar Devam Ediyor Mu? Farklı Yaklaşımlar ve Derinlemesine Bir Bakış Giriş: Göbeklitepe’nin Sırları ve Süregelen Kazılar Merhaba sevgili okurlar! Bugün, tarih ve arkeoloji dünyasının en büyük gizemlerinden birine, Göbeklitepe’ye yakından bakacağız. Eğer bu yazıyı okuyor ve bu konuda meraklıysanız, o zaman bildiğiniz gibi Göbeklitepe, sadece Türkiye’nin değil, dünya tarihinin en önemli arkeolojik alanlarından biri. Peki, bu alanda kazılar hala devam ediyor mu? Ya da ne kadar daha sürecek? Göbeklitepe’nin keşfi ve kazıları, yıllardır hem bilim insanlarını hem de halkı büyülemeye devam ediyor. Fakat bu konuda farklı bakış açıları var. Erkeklerin genellikle veri odaklı ve objektif bir yaklaşımı varken, kadınlar…

Broadway Kaç Bin Devirde Kullanılmalı? — Benim Açımdan Bir İnceleme Ben 25 yaşında, ekonomi mezunu ve verilerle uğraşmayı seven bir genç olarak — bir yandan üniversitede çalışıyor, bir yandan da eski araçlara merak duyuyorum. Ankara’dan Bursa’ya, hafta sonu köy ziyareti için giderken aklıma gelen o eski tip Renault Broadway’i (ya da sadece “Broadway” diyelim) düşünüyorum: “Broadway kaç bin devirde kullanılmalı?” sorusu, benim için hem basit bir teknik merak hem de geçmişten bugüne gelmiş bir anı hatırlatıyor. Bu yazıda hem resmi verilere, hem de benim gündelik gözlemlerime dayanarak bir değerlendirme yapmak istiyorum. — Broadway’i Tanımak: Teknik Temeller 1997–2000 yılları arasında üretildiği…

Şuyu Davası Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine Bir İnceleme Bir psikolog olarak insan davranışlarını anlamaya çalışırken, bazen karşımıza çıkan davranışlar, toplumsal normlar ve hukuki sistemlerin etkilerini gözlemlemek oldukça ilginç olabilir. Özellikle, hukuk dünyasında duyduğumuz ve psikolojik bir bakış açısıyla pek fazla derinleşmediğimiz “şuyu davası” terimi, insan ilişkilerinin karmaşıklığını ve toplumsal bilinçaltımızdaki paylaşıma dair yansımaları gözler önüne seriyor. Peki, bir şuyu davası nedir ve bu dava türü, insanların duygusal, bilişsel ve sosyal davranışlarını nasıl şekillendirir? Bu yazı, şuyu davasını psikolojik bir bakış açısıyla ele alacak ve konuya dair düşündürmeye değer farklı boyutları keşfedecektir. Şuyu Davası: Hukuki Bir Kavramdan Psikolojik Bir Boyuta…

Almanya Karma Ekonomi Mi? Hem Eğlenceli Hem Ciddi Bir Bakış Başlarken: Almanya’ya Dair İlk İzlenimlerim Geçen gün bir arkadaşım bana Almanya’nın ekonomik yapısı hakkında bir soru sordu. “Almanya karma ekonomi mi?” diye sordu. İşin garibi, cevap vermek yerine bir anda kendimi bir çöküş senaryosunun tam ortasında buldum. O kadar derin düşündüm ki, o sırada üstüme birden bire “ekonomi analisti” kıyafeti giydim. O an, “Almanya karma ekonomi mi?” sorusunun yanıtını verirken, sosyal medyada gezinip kedilerin şirin videolarını izleyen birinin haline geldim. O kadar kafa karıştırıcıydı! Neyse ki, biraz toparlandım ve düşündüm ki, bu soruya esprili bir bakış açısıyla yaklaşmak, hem kendime…

Çocuk Kalbi Kitabı 100 Temel Eser Mi? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Her gün karşılaştığımız seçimler, yalnızca bireysel faydayı değil, toplumsal yapıyı ve refahı da etkiler. Kaynaklar sınırlıdır ve her seçim, bir fırsat maliyetini beraberinde getirir. Bu noktada, her bir kararın uzun vadeli etkilerini anlamak, ekonomistlerin üzerinde durduğu temel bir konudur. Peki, “Çocuk Kalbi” gibi kitaplar, toplumsal yapıyı ve bireylerin gelişimini nasıl şekillendirir? Bu soruyu, ekonomi perspektifinden ele almak, yalnızca kültürel değerlerin değil, ekonomik refahın da nasıl şekillendiğini görmemizi sağlar. Kaynakların Sınırlılığı ve Eğitim Seçimleri Ekonominin temel varsayımlarından biri, kaynakların sınırlı olduğudur. Bu durum, bireylerin seçim yaparken dikkate alması gereken fırsat…